കെ എം സലിംകുമാറിന്റെ ജീവിതം കേരളത്തില് ദലിത് പ്രസ്ഥാനം കടന്നുപോയ ബൗദ്ധിക പാതകളിലേക്കുള്ള ഒരു വഴികാട്ടിയായി വര്ത്തിക്കുന്നു. ചെറുപ്പത്തില് നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തോടൊപ്പമുള്ള കടുത്ത ചുവപ്പിന്റെ നിഴലുകളില്നിന്ന്, ഒന്നര വര്ഷത്തെ ചാരനിറത്തിലുള്ള ജയില് മുറിയില്. ജയില്മോചിതനായ ശേഷം അദ്ദേഹം അംബേദ്കറിസത്തിന്റെ ഊര്ജ്ജസ്വലമായ നീലയിലേക്ക് മാറി. ചുവപ്പില് പതിഞ്ഞ നീലയുടെ അതിമനോഹരമായ മുദ്ര ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മിക്ക ദലിത് ബൗദ്ധിക ജീവിതങ്ങളിലും ആവര്ത്തിച്ചുള്ള ആഖ്യാനമാണ്. ആഴത്തിലുള്ള ബോധ്യങ്ങളും, കഠിനമായ വാക്കുകളും, അചഞ്ചലമായ സത്യസന്ധതയും ഉള്ള ഈ മഹാരഥനെ, 1989ല് വൈക്കത്ത് മനുസ്മൃതി കത്തിച്ചതിന് മാത്രമല്ല, വിജ്ഞാന ഉല്പ്പാദനത്തിന് അദ്ദേഹം നല്കിയ നിരവധി സൈദ്ധാന്തികവും വിശകലനപരവുമായ സംഭാവനകള്ക്കും നാം ഓര്മിക്കണം.
കുന്നത്തു മാണിക്യന്റെയും കോതയുടെയും മകനായി ഇടുക്കിയില് ജനിച്ച കെ എം സലിംകുമാര്- (1949-2025) വളര്ന്നുവന്ന കാലഘട്ടം അദ്ദേഹത്തെ അടിച്ചമര്ത്തലുകളോടും കീഴാളചരിത്രത്തോടും സംവേദനക്ഷമതയുള്ളവനാക്കി. 1970കളില് കേരളത്തില് നക്സലിസം അതിന്റെ ഉന്നതിയില് ആയിരുന്നപ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം മഹാരാജാസ് കോളജില് ചേര്ന്നത്. ആ കാലഘട്ടത്തിലെ കോപാകുലരായ യുവാക്കളില് ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ആഴത്തിലുള്ള സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു, സലിംകുമാറിന്റെ മൂര്ച്ചയുള്ള ബുദ്ധിശക്തിയും സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനായുള്ള ആഗ്രഹവും അദ്ദേഹത്തെ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വിമോചന വാഗ്ദാനങ്ങളിലേക്ക് ആകര്ഷിച്ചു. എറണാകുളത്തെയും വൈപ്പിനിലെയും നക്സല് വൃത്തങ്ങളില് അദ്ദേഹം ഒരു പ്രധാന വ്യക്തിയായി. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് 17 മാസം അദ്ദേഹത്തിന് ജയില്വാസം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു. പ്രമുഖ ദലിത് പണ്ഡിതനും സാമൂഹിക നിരൂപകനുമായ ഡോ. എ കെ വാസുവിന്റെ അഭിപ്രായത്തില്, വര്ഗയുദ്ധത്തിന് പ്രാധാന്യം നല്കിയ നക്സലിസത്തിന്, ഇന്ത്യയിലെ ജാതിപ്രശ്നം മനസ്സിലാക്കാനോ വിശകലനം ചെയ്യാനോ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇത് കെ കെ കൊച്ച്, കെ കെ മന്മഥന്, കെ എം സലിംകുമാര്, കെ കെ എസ് ദാസ് തുടങ്ങിയ നക്സല് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന നിരവധി ദലിത് ബുദ്ധിജീവികളെ വിമോചനത്തിന്റെ ബദല് വ്യവഹാരങ്ങള് തേടാന് പ്രേരിപ്പിച്ചു. അവര് കണ്ടെടുത്ത ബദല് മാര്ഗം അംബേദ്കറിസമായിരുന്നു.
സാമൂഹിക ബുദ്ധിജീവിയും ആക്ടിവിസ്റ്റുമായ കെ കെ ബാബുരാജ് ഇങ്ങനെ കൂട്ടിച്ചേര്ക്കുന്നു, ”സലിംകുമാര് നക്സലിസം ഉപേക്ഷിച്ച് കേരളത്തില് ദലിത് രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളില് ചേരുമ്പോഴേക്കും സംസ്ഥാനത്ത് ശക്തമായ ഒരു ദലിത് രാഷ്ട്രീയ ബൗദ്ധിക സാഹിത്യ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തും ആക്ടിവിസവും ചിലപ്പോള് ദലിത് പ്രസ്ഥാനവുമായി വ്യതിചലിക്കുകയും ചിലപ്പോള് ഒത്തുചേരുകയും ചെയ്തു. സംവരണം, ആദിവാസി പ്രശ്നങ്ങള്, ഹിന്ദുത്വവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എന്നിവ ഉള്പ്പെടെ പ്രധാനപ്പെട്ട മിക്ക കാര്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് ദലിത് നേതാക്കളുമായി വലിയ യോജിപ്പിലായിരുന്നു. ദലിതരെ ‘ചത്ത മത്സ്യങ്ങളുമായി’ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതുപോലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചില സാഹിത്യപ്രയോഗങ്ങളും കീഴാള സാഹിത്യരാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളില് ഗണ്യമായ വിയോജിപ്പിന് കാരണമായി. ദലിത് വ്യവഹാരങ്ങളെ മുഖ്യധാരയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതില് അദ്ദേഹം നല്കിയ സംഭാവന അദ്ദേഹത്തെ ഏറ്റവും പ്രസക്തനായ ദലിത് നേതാക്കളില് ഒരാളാക്കി മാറ്റുന്നുവെന്ന്” കെ കെ ബാബുരാജ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
സാമൂഹിക പ്രവര്ത്തകയും ബുദ്ധിജീവിയുമായ ഡോ. രേഖാരാജ് വാദിക്കുന്നത്, സലിംകുമാറിനെ മറ്റൊരു ദലിത് നായകനായി കാണരുതെന്നും, ജാതിയുടെ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉചിതമായ ഇടപെടലുകള്ക്കും വിശകലനപരമായ ഉള്ക്കാഴ്ചകള്ക്കും ജാതിചോദ്യങ്ങള് മുഖ്യധാരാവ്യവഹാരത്തിലേക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ഇടതുപക്ഷ വ്യവഹാരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിനും അദ്ദേഹത്തെ അനുസ്മരിക്കണം എന്നുമാണ്. ജാതിയുടെയും ഭൂരഹിതത്വത്തിന്റെയും വിഭജനങ്ങളെക്കുറിച്ച് സൈദ്ധാന്തികമായി ചിന്തിച്ച കേരളത്തില് നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ബുദ്ധിജീവികളില് ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1990കളില് കേരളത്തില് ഉയര്ന്നുവന്ന ദലിത് വ്യവഹാരങ്ങള്ക്ക് അടിസ്ഥാനപരമായ സംഭാവനകള് നല്കിയ ജൈവബുദ്ധിജീവികളുടെ ആദ്യ തലമുറയിലെ പ്രധാന വ്യക്തികളില് ഒരാളായിരുന്നു കെ എം സലിംകുമാര് എന്ന് കവിയും ആക്ടിവിസ്റ്റുമായ എം ആര് രേണുകുമാര് പറയുന്നു. ”സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, സാംസ്കാരിക, സാഹിത്യ വിമര്ശന മേഖലകളില് ദലിതര് നേടിയെടുത്ത സ്വതന്ത്ര/വിമര്ശനാത്മക ചിന്തയ്ക്കും ദലിത് അവബോധത്തിനും സലിംകുമാറിന്റെ സംഭാവനകള് സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. എല്ലാറ്റിനുമുപരി, തന്റെ സമഗ്രമായ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിലൂടെ ഉത്തരാധുനിക കേരളത്തെ കൂടുതല് ജനാധിപത്യവല്ക്കരിക്കുന്നതില് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്ക് നിര്ണായകമാണ്.”
കെ എം സലിംകുമാറിനെ ഒറ്റപ്പെട്ട ശബ്ദമായോ വിയോജിപ്പിന്റെ ശബ്ദമായോ കാണേണ്ടതില്ലെന്നും, മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകള് കേരളത്തിലെ ദലിത് സിദ്ധാന്ത നിര്മാണപ്രവര്ത്തനങ്ങളുടെ ദീര്ഘകാല തുടര്ച്ചയിലായിരിക്കണമെന്നും രാഷ്ട്രീയശാസ്ത്രജ്ഞനും സാമൂഹികപ്രവര്ത്തകനുമായ ഡോ. കെ സന്തോഷ്കുമാര് വാദിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങള്ക്കുള്ളില്, ദലിത് ഇതര ഗ്രൂപ്പുകള് സമുദായ രൂപീകരണ പ്രക്രിയയ്ക്കു വിധേയമായപ്പോള്, ദലിതര് ജാതിനിര്മിതിക്കു വിധേയരായി എന്ന് സലിംകുമാര് തന്റെ ‘നെഗ്രിറ്റിയൂഡ്’ല് വാദിക്കുന്നു. ദലിതര്ക്കിടയില് ആന്തരിക ഐക്യദാര്ഢ്യത്തിന്റെയും ആദിവാസികളുമായുള്ള ഐക്യദാര്ഢ്യത്തിന്റെയും ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങള് സമകാലിക പ്രാധാന്യമര്ഹിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തില് പ്രാതിനിധ്യം നേടുന്നതിന് ദലിതര്ക്കിടയില് സമൂഹ രൂപീകരണം രാഷ്ട്രീയമായി രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അംബേദ്കറിനെ പോലെ സലിംകുമാറും ദലിതരെ ഒരു വംശീയ വിഭാഗമായിട്ടല്ല, മറിച്ച് ഒരു രാഷ്ട്രീയ, മാനുഷിക, ബൗദ്ധിക വിഭാഗമായിട്ടാണ് പരിഗണിച്ചിരുന്നതെന്ന്ഡോ. കെ സന്തോഷ്കുമാര് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ദലിത് സ്വത്വം ഒരു വംശീയഭൂതകാലത്തിന്റെ ഓര്മയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതോ ഗോത്രങ്ങള് തമ്മിലുള്ള പ്രതികാരത്തിന്റെ പുനരുല്പാദനത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായതോ അല്ലെന്ന് സലിംകുമാര് സൈദ്ധാന്തീകരിച്ചു; സമത്വത്തിന്റെയും സാഹോദര്യത്തിന്റെയും പരിധിക്കപ്പുറമാണെങ്കില്, ഈ സ്വത്വം തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഗോത്രപരവും ജാതിപരവുമായ പ്രവണതകള് ഉപേക്ഷിച്ച് ദലിതത്വം ഒരു സാമൂഹികവും കൂട്ടായതുമായ സ്വത്വമായി മാറണം. അങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തം ദലിതത്വത്തെ തുല്യമനുഷ്യബന്ധങ്ങളില് ഉള്ചേര്ത്ത സമ്പൂര്ണ്ണ മാനവികതയായി സ്ഥാപിച്ചു. വിവേചനത്തിന്റെ മനുഷ്യ നിര്മിത തടസ്സങ്ങളില്നിന്ന് മനുഷ്യരെ മോചിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ദലിത് സ്വത്വത്തിന്റെ കടമ എന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചിരുന്നു. രാജേഷ് കോമത്ത് വാദിക്കുന്നത് സലിംകുമാറിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ അക്കാദമിക പഠനത്തിന് വിധേയമാക്കണം എന്നതാണ്. കാന്ഷിറാമിന്റെയും, അംബേദ്കറിന്റെയും, ഫുലെയുടെയും സാമൂഹിക വിമോചന സിദ്ധാന്തങ്ങള്ക്കനുസരിച്ചാണ് ഇന്ത്യന് യാഥാര്ത്ഥ്യങ്ങള് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്; അവരിലേക്കുള്ള ഒരു തിരിഞ്ഞുനടത്തമോ അല്ലെങ്കില് പുതുനടത്തമോ അനിവാര്യമാണ്. ദലിത് ബുദ്ധിജീവികള്ക്ക് പലപ്പോഴും സിദ്ധാന്തവല്ക്കരണം, സംഘടിക്കല്, ആക്ടിവിസം എന്നീ മൂന്ന് ദൗത്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. കെ എം സലിംകുമാര്, കെ കെ കൊച്ച് തുടങ്ങിയ ജൈവബുദ്ധിജീവികളുടെ ജീവിതത്തിലും ഇത് കാണാന് കഴിയും.
എഴുത്തുകാരന്, സംഘാടകന്, ആക്ടിവിസ്റ്റ് എന്നീ മൂന്ന് മേഖലകളിലും സലിംകുമാര് സമര്ത്ഥനായിരുന്നു. ബഹുജനങ്ങളിലേക്ക് വിമോചനപ്രത്യയശാസ്ത്രം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒന്നിലധികം ജേണലുകളുടെ എഡിറ്റര് എന്ന നിലയില് അദ്ദേഹം മികവ് പുലര്ത്തി.
രക്തപതാക, ദലിത് ഐക്യശബ്ദം തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ എഡിറ്ററും, സി കെ ജാനുവിനൊപ്പം ദലിത് ആദിവാസി ഏകോപന സമിതി, ദലിത് ഐക്യ സമിതി, അണ്ടര് പ്രിവിലേജ്ഡ് റിനൈസന്സ് ഫ്രണ്ട്, കേരള ദലിത് മഹാസഭ തുടങ്ങിയ നിരവധിദലിത് സംഘടനകളുടെ സംസ്ഥാന കണ്വീനറും ആയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം പ്രചോദനാത്മകമായിരുന്നു. ഏറ്റെടുത്ത എല്ലാ റോളുകളിലും അദ്ദേഹം മികവ് പുലര്ത്തിയിരുന്നു. ജേണലുകളിലും ഫോറങ്ങളിലും, വിവിധ മേഖലകളില്നിന്നുള്ള പാര്ശ്വവല്ക്കരിക്കപ്പെട്ട ശബ്ദങ്ങളെ വേദിയിലെത്തിക്കാന് അദ്ദേഹം പ്രത്യേകശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികളില് ദലിത് പ്രത്യയശാസ്ത്രവും വര്ഗീയവല്ക്കരണവും (2008), ദലിത് ജനാധിപത്യചിന്ത (2018), ദലിത് വീക്ഷണകോണില് സംവരണം (2018), ജാതിവാദത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത (2021) എന്നിവ ഉള്പ്പെടുന്നു. അവയില്, ഉപരിപ്ലവമായി പുരോഗമനപരമായ കേരളത്തിലെ പലവശങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആഴത്തിലുള്ള ദലിത് വിമര്ശനത്തിന്റെ വികാസം കാണാന് കഴിയും. പാഠഭേദം എഡിറ്ററും ഗാനരചയിതാവുമായ മൃദുലദേവി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്, സലിംകുമാര് തന്റെ ആദ്യകാല കൃതികളില് വര്ഗവിമര്ശനം ഉപയോഗിച്ചപ്പോഴും, മറ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ദാരിദ്ര്യാനുഭവം പോലെയല്ലാത്ത ദലിത് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ സവിശേഷ സ്വഭാവം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ്. മാതൃഭൂമി വാരികയില് അദ്ദേഹം എഴുതിയ കോളങ്ങളുടെ ശേഖരം പിന്നീട് നെഗ്രിറ്റിയൂഡ് എന്ന പേരില് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, അതില് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അംബേദ്കറൈറ്റ് ചിന്തകളുടെ തീവ്രത ഒരാള്ക്ക് അനുഭവിക്കാന് കഴിയും. നിരവധി ആദിവാസി, ദലിത് പ്രശ്നങ്ങളെ വെള്ളപൂശുന്നതിനെ അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും രൂക്ഷമായി വിമര്ശിക്കുകയും കറുത്ത അമേരിക്കന്/ ആഫ്രിക്കന് അനുഭവങ്ങളില്, പ്രത്യേകിച്ച് വിമര്ശനാത്മക വംശീയ സിദ്ധാന്തത്തില് നിന്ന്, ദലിത് ആദിവാസി ജീവിതവുമായി സമാനതകള് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.
വാസ്തവത്തില്, സലിംകുമാറിന്റെ പല രചനകളും ഇന്ത്യയില് വിമര്ശനാത്മക ജാതി സിദ്ധാന്തം കെട്ടിപ്പടുക്കാന് കഴിയുന്ന അടിത്തറയായി കണക്കാക്കണം. സാമൂഹിക നീതിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്ര ചട്ടക്കൂട് കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിലൂടെ വലിയ ഐക്യദാര്ഢ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സലിംകുമാറിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളില്, ജാതിയെക്കുറിച്ചുള്ള അക്കാദമിക് സിദ്ധാന്തവല്ക്കരണവും ആക്ടിവിസ്റ്റുകളുടെ ജാതിയുമായുള്ള ഇടപെടലുകളും തമ്മിലുള്ള ദൂരം ലഘൂകരിക്കാന് ശ്രമിച്ചു.
രേഖാരാജ്, കെ സന്തോഷ്കുമാര്, മൃദുലാദേവി തുടങ്ങിയവര്, ഒടുവില് അസുഖം ബാധിച്ചപ്പോഴും എഴുത്തിലും അംബേദ്കറൈറ്റ് സെഷനുകളിലും പരിപാടികളിലും പങ്കെടുക്കുന്നതില് അദ്ദേഹം കാണിച്ച തീക്ഷ്ണതയെ ഓര്ക്കുന്നു. സലിംകുമാറിന്റെ കൃതികള് വായനക്കാരിലേക്കും സമൂഹത്തിലേക്കും എത്താത്തതിന്റെ കാരണത്തെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് ചര്ച്ച ചെയ്യാന് കഴിയുമെങ്കിലും, ഇന്ന് കൂടുതല് പ്രസക്തമായ കാര്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളുമായി ഇടപഴകുകയും അദ്ദേഹവും മറ്റു കീഴാളപണ്ഡിതന്മാരും കേരളത്തില് കെട്ടിപ്പടുക്കാന് ശ്രമിച്ചിരുന്ന വ്യവഹാരമേഖല വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.
No Comments yet!